Dünya Kanser Günü - 4 Şubat

Kanser Nedir?
Kanser, sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle önemli bir sağlık problemidir. Dünyada her yıl 11 milyon kişi kansere yakalanmakta ve 7 milyon kişi kanserden ölmektedir. Kanserin önümüzdeki yıllarda daha çok can acıtacağı aşikârdır. Üstelik gelişmiş ülkelere özgü bir hastalık olarak bilinse de kanser vakalarının % 70’i düşük ve orta gelirli ülkelerde görülmektedir. Ülkelerin ekonomik büyüklüklerine göre kanser tedavisine ayırdıkları sağlık harcamalarının miktarı düşünülürse, gelecekte gelişmekte olan ülkeler için ciddi bir problem söz konusudur. Kanserden korunmak, kanseri tedavi etmekten çok daha kolaydır. Bu, kansere neden olan faktörlerden uzak bir yaşam ile mümkündür.

Kanserin Sebepleri Nelerdir?

Kanserin başlıca çevresel ve içsel olmak üzere iki ana sebebi vardır.
a) Çevresel Faktörler: Kimyasal maddeler, radyasyon, güneş ışığı, kronik virütik enfeksiyonlar, yanlış beslenme alışkanlığı, sigara içimi ve kötü yaşam tarzıdır.
b) İçsel Faktörler: Hormonlar, bağışıklık bozuklukları, kalıtsal bozukluklar ve genetiktir.
Çevresel faktörleri iyi kontrol altına alıp, içsel nedenlere yönelik riskler düzenli kontrolden geçirilirse kanser kaderimiz olmaktan çıkar. Kanserle savaşta erken teşhis en az korunmak kadar önemlidir. Belirli aralıklarla yapılan sağlık taramalarının önemi bu gün çok daha iyi biliniyor. Erken teşhis ile hem hastalığı tedavi etme şansı artıyor, hem de iyileşme süreci kısalıyor.

Kanserden Korunmak İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz?
1- Sigara kullanmayın.
2- Anne karnındaki bebeği ilaç, kimyasal maddeler ve radyasyondan koruyun.
3- Çalışma ortamındaki zararlı maddelerden sakının.
4- Gereksiz radyolojik tetkiklerden kaçının.
5- Gereksiz ilaç kullanmayın.
6- Güneş ışığının zararlı etkilerinden korunun.
7- Düzenli egzersiz yapın.
8- Yüksek kalorili diyet ve katkı maddeli besinleri tüketmeyin.
9- Böcek ilacı ve diğer tarım ilaçlarından uzak durun.
10- Alkol kullanmayın.

Yaşam tarzınızla bu yönde yapacağınız küçük adımlar bile size büyük kazanımlar sağlayacaktır. Unutmayın ki sağlıklı bir toplum kendi yaşamına sahip çıkan, bilinçli bireyler ile mümkündür.

Erken Tanı ve Önemi Nedir?

Kanserde erken teşhis hayat kurtarır. Erken teşhis kişilerin kendi kendini muayenesi, kontrol muayeneleri ve taramalar ile mümkündür. Böylece hastalığı tedavi şansı da yükselmekte, maddi ve manevi kayıplar azalmaktadır.

Kanserde Erken Tanı İçin Bazı Öneriler
Hiçbir şikâyeti olmayanlar bile düzenli olarak doktor kontrolü yaptırmaları gerekir.
Meme kanseri için;
20 yaşından sonra her kadın kendi kendine meme muayenesi yapmalıdır. Ayrıca 20 yaşından itibaren 2–3 yılda 1,40 yaşından sonra yılda 1,hekim tarafından meme muayenesi yaptırmalıdır.
Her sağlıklı kadının 40 ile 50 yaşlarında 1 defa, 50 yaşın üzerinde ise 2 yılda 1 mamografi çektirmesi önerilir.
Rahim ağzı kanseri için;
Cinsel olarak aktif olan her kadın yılda bir kez pap-smear testini yaptırmalıdır.
Kalın barsak kanseri için:
50 yaşından sonra dışkıda kan testi, belirli aralıklarla sigmoideskopi, kolonoskopi ve bağırsak filmi çekilebilir.
Prostat kanseri için;
50 yaş ve üzeri erkekler yılda bir kez doktor muayenesi PSA (prostat spesifik antijen) yaptırmalıdır.

r.Ülker Mola
Kocaeli Erken Teşhis ve Tarama Merkezi Hekimi